ต้นทุนดอกเบี้ยพุ่ง กำไรธุรกิจหาย ทำอย่างไร รู้จักเครื่องมือบริหารความเสี่ยงทางการเงิน

ในการทำธุรกิจระหว่างประเทศหรือการดีลโปรเจกต์ใหญ่ ๆ ส่วนใหญ่เรามักจะทุ่มเทเวลาไปกับการดูเรื่องค่าเงินสวิง หรือการหาคู่ค้าแต่รู้ไหมว่ามีระเบิดเวลาอีกหนึ่งลูกที่ซ่อนอยู่ และพร้อมจะกลืนกินกำไรของบริษัทได้ทุกเมื่อ ซึ่งสิ่งนั้นคือความผันผวนของอัตราดอกเบี้ย ในฐานะผู้บริหารหรือเจ้าของธุรกิจ จะมองทิศทางลมของดอกเบี้ยให้ออก และเลือกใช้เครื่องมือมาอุดรอยรั่วนี้ได้อย่างไร ซึ่งในปัจจุบันแค่ทำธุรกิจเก่งอย่างเดียวไม่พอ แต่ต้องคุมดอกเบี้ยให้เป็น ในอดีตอัตราดอกเบี้ยอาจจะไม่ได้ขยับตัวหวือหวานัก แต่ในโลกธุรกิจยุคปัจจุบัน ทุกอย่างเปลี่ยนไปแล้วด้วยเหตุผล 2 ข้อหลัก ๆได้แก่

ถ้าเรากู้เงินล๊อตใหญ่มาทำโปรเจกต์ระยะยาว โดยเป็นดอกเบี้ยลอยตัว เเต่เกิดเหตุการณ์ดอกเบี้ยในตลาดดีดตัวสูงขึ้น ต้นทุนทางการเงินของบริษัทจะเพิ่มขึ้นทันทีโดยที่เราไม่ได้เตรียมใจไว้ล่วงหน้า ซึ่งก่อนที่จะกู้เงินหรือเอาเงินไปลงทุน เครื่องมือชิ้นแรกที่ผู้นำธุรกิจต้องดูให้เป็นคือ Yield Curve เส้นแสดงความสัมพันธ์ระหว่างผลตอบแทนกับระยะเวลาของตราสารหนี้ ซึ่งรูปร่างของกราฟจะสะท้อนอนาคตเศรษฐกิจออกเป็น 3 รูปแบบ ได้แก่

ซึ่งอาวุธลับที่ใช้ล็อกและสยบความเสี่ยงเรื่องดอกเบี้ยเมื่อรู้แล้วว่าดอกเบี้ยในตลาดไม่แน่นอน ผู้นำเชิงกลยุทธ์ด้านการเงินจึงมีเครื่องมือและเทคนิคในการบริหารความเสี่ยง โดยการจับคู่ระยะเวลาแบบเก็งกำไร (Mismatched Maturities)

เทคนิคนี้คือการกู้ยืมเงินจำนวนหนึ่งมา แล้วนำไปปล่อยกู้หรือลงทุนต่อทันที แต่ใช้วิธีตั้งระยะเวลา (Maturity) ให้ไม่เท่ากัน เพื่อทำกำไรจากส่วนต่างของดอกเบี้ย โดยถ้ากราฟเป็นขาขึ้น (Upward Sloping): ให้ใช้วิธี กู้ยาว แล้วไปลงทุนสั้น ถ้ากราฟเป็นขาลง (Downward Sloping): ให้ใช้วิธี กู้สั้น แล้วไปลงทุนยาว การล็อกดอกเบี้ยผ่านตลาดค่าเงิน (Foreign Exchange Forward Mismatching) เป็นการขายเงินตราต่างประเทศสกุลหนึ่งล่วงหน้า ณ กำหนดเวลาหนึ่ง แล้วทำสัญญาซื้อเงินสกุลนั้นล่วงหน้ากลับคืนมา ณ อีกกำหนดเวลาหนึ่ง เทคนิคนี้ทำเพื่อ Lock อัตราดอกเบี้ยในอนาคต ของเงินสกุลต่างประเทศนั้น ๆ ไว้ไม่ให้ขยับ เเละการใช้สัญญาดอกเบี้ยล่วงหน้า (Interest Rate Futures) เป็นการทำสัญญาซื้อขายอัตราดอกเบี้ยล่วงหน้าในตลาดอนุพันธ์ โดยตัวสัญญาจะมีขนาดและวันหมดอายุที่เป็นมาตรฐานสากล ช่วยให้เราล็อกเรตดอกเบี้ยที่ต้องการไว้ได้ล่วงหน้าอย่างโปร่งใส การสว็อปเปลี่ยนสกุลเงิน (Currency Swap)ข้อตกลงระหว่างธุรกิจ 2 ฝ่าย ที่เข้ามาทำสัญญาร่วมกัน โดยฝ่ายหนึ่งจะจ่ายดอกเบี้ยเป็นงวด ๆ เป็นเงินสกุลหนึ่ง แลกกับการที่อีกฝ่ายจ่ายดอกเบี้ยกลับมาเป็นเงินอีกสกุลหนึ่งตลอดอายุสัญญา พอครบกำหนดก็เอาเงินต้นมาแลกคืนกันตามเรตที่คุยไว้ตั้งแต่วันแรก เเละการสว็อปสลับประเภทดอกเบี้ย (Interest Rate Swap)เกิดขึ้นต่อเมื่อบริษัท 2 แห่ง กู้เงิน สกุลเดียวกัน แต่คนหนึ่งกู้ได้เรต ดอกเบี้ยลอยตัว (Floating) อีกคนได้เรต ดอกเบี้ยคงที่ (Fixed) ซึ้งแต่ละคนมีความได้เปรียบในตลาดที่ต่างกัน (Absolute & Comparative Advantage) ทั้งสองฝ่ายเลยทำสัญญา ขอสลับประเภทการจ่ายดอกเบี้ยกัน ช่วยทำให้ทั้งสองฝ่ายมีต้นทุนหนี้สินที่ต่ำลง เมื่อเทียบกับการเดินไปขอกู้เองในตลาดโดยตรง

การบริหารธุรกิจให้เติบโตไม่ได้วัดกันที่ตัวสินค้าอย่างเดียวแต่ขึ้นอยู่กับความเฉียบคมของผู้นำในการอุดรอยรั่วทางการเงิน การเข้าใจเรื่อง Yield Curve และเลือกใช้เครื่องมืออย่าง Swap หรือ Futures อย่างเหมาะสม จะช่วยเปลี่ยนความเสี่ยงที่ควบคุมไม่ได้ ให้กลายเป็นต้นทุนที่นิ่งสนิท และพร้อมเดินหน้าทำกำไรได้อย่างยั่งยืน